Tv of beamer: wat moet u kiezen?

Een tv, en dit is de rij die een beamer kan uitsluiten. Een tv straalt zelf licht uit en overstemt het daglicht. Een beamer legt licht op een muur, en al het licht dat er van buiten bij komt, komt er letterlijk bovenop: het zwart wordt de kleur van uw muur, niet zwart.

Onbruikbaar is een beamer daarmee niet: meer lichtopbrengst helpt, en een scherm dat omgevingslicht afwijst (een ALR-doek) helpt daar nog eens bovenop. U betaalt ervoor, en het zwartniveau blijft gevoeliger voor licht dan bij een tv. Met de gordijnen open blijft de tv het veiligere antwoord.

De beamer, en het verschil is groter dan de meeste mensen denken. Bij een tv is de maat het duurste onderdeel: u betaalt per inch, en pas richting 100 inch loopt dat hard op. Bij een beamer zit de maat niet in de prijs van het toestel; u regelt hem met de opstelling. Wat er wél bij komt is een projectievlak en geluid, en die staan niet in de bedragen hieronder.

In onze prijsvergelijking kost een doorsnee beamer voor thuis evenveel als een doorsnee 55-inch tv. Een tv van 98 inch of groter kost bijna vier keer zoveel als die beamer. De cijfers staan verderop.

De tv, maar minder hard dan het klinkt. Bij een moderne 4K-tv is native 4K vanzelfsprekend. Veel betaalbare 4K-beamers gebruiken pixel shifting: de chip verschuift zijn beeld razendsnel tussen meerdere pixelposities per frame en bouwt zo wél een 4K-beeld op, alleen anders dan een paneel met 3840 bij 2160 fysieke pixels.

In onze eigen beamerlijst legden wij bij negentien toestellen de resolutie vast: één native 4K, de meerderheid pixel shifting, de rest 1080p. Hoe goed het uitpakt hangt sterk af van de uitvoering, dus kijk niet alleen naar het 4K-logo maar ook naar de projectietechniek.

De tv, en dit is het bezwaar dat pas na de aankoop gaat tellen. Een tv drukt u aan en die staat er. Een beamer heeft opstarttijd nodig, wil vaak dat u het licht dimt, en projecteert op iets: een muur die daar geschikt voor moet zijn of een doek dat u uitrolt.

Voor een filmavond is dat een ritueel dat erbij hoort. Voor het journaal om zeven uur is het een drempel, en drempels bepalen uiteindelijk welk scherm u aanzet.

De beamer, en dit is de reden dat mensen er één kopen. Een groot beeld in een donkere kamer doet iets wat een scherm van 65 inch niet doet: het vult uw blikveld, en dan kijkt u niet meer naar een kader maar zit u erin. Dat effect komt van de afmeting, niet van de beeldkwaliteit.

Precies daarom is het ook de verkeerde keuze voor achtergrondtv. Wat een filmavond bijzonder maakt, maakt het journaal omslachtig.

Dat hangt niet aan het type maar aan de lichtbron, en dat is nieuws. Het bekendste bezwaar tegen een beamer is de lamp die na een paar duizend uur op is en die honderden euro’s kost. Bij een laser bestaat die rekening niet.

In onze eigen beamerlijst noteerden wij bij negentien toestellen de lichtbron. Veertien daarvan werken met een laser, drie met een lamp en twee met LED. Dat is onze lijst en niet de hele markt, maar het zegt genoeg om de vraag anders te stellen: kijk naar de lichtbron van het toestel dat u op het oog heeft, niet naar het feit dat het een beamer is.

Hier beslist het toestel en niet de soort. Bij tv’s zijn een lage invoervertraging en 120 beelden per seconde inmiddels gewoon, al wordt daar onderin het assortiment als eerste op bezuinigd. Bij beamers is het de uitzondering: sommige gamingbeamers halen tot 240 Hz, maar doorgaans alleen bij een lagere resolutie.

Beoordeel dit dus per model, en kijk naar vijf dingen tegelijk: de invoervertraging, de verversingssnelheid, de resolutie wáárbij die snelheid beschikbaar is, wat de HDMI-aansluitingen aankunnen en of er VRR in zit.